شمس الدين حافظ

199

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

115 - « نيك‌بخت » دل من در هواىِ روىِ فرّخ * بُوَد آشفته همچون موىِ فرّخ بجز هندوىِ زلفش هيچ‌كس نيست * كه برخوردار شد از روىِ فرّخ سياهى نيك‌بخت است آنكه دايم * بُوَد همراه و هم‌زانوىِ فرّخ شود چون بيدِ لرزان سروِ بستان * اگر بيند قَدِ دلجوىِ فرّخ بده ساقى شرابِ ارغوانى * به ياد نرگسِ جادوىِ فرّخ دوتا شد قامتم همچون كمانى * ز غم پيوسته چون ابروىِ فرّخ نسيم مشكِ تاتارى خجل كرد * شميم زلف عنبربوىِ فَرّخ اگر ميلِ دل هركس به جائيست * بُوَد ميلِ دلِ من سوىِ فرّخ غلامِ خاطرِ آنم كه باشد * چو حافظ چاكر و هندوىِ فرّخ * توضيحات : در هواى روى فرخ ( به عشق روى محبوبم فرخ و فرخ‌انگيز - فرخ - استعاره از فرزند خواجه كه در جوانى وفات يافت ) هندوى زلف ( گيسوان زيبا و سياه ) سياه نيكبخت ( استعاره از موى سياه ) نرگس جادو ( چشم افسونگر ) شميم ( بوى خوش ) هندوى فرخ ( غلام و زرخريد فرخ ) هوى ( محبت ) شراب ارغوانى ( شراب قرمز ) دوتا ( خميده ) معنى بيت ( 1 ) ( دل من در عشق روى فرخ و در محبت او مانند موى فرخ آشفته و پريشان است ) معنى بيت ( 3 ) ( آن غلام و سياهى كه همراه و همگام فرخ بود ، سياه خوشى طالعى مىباشد ) معنى بيت ( 5 ) ( اى ساقى شراب قرمز و آتشين بده كه به ياد چشمان افسونگر او بخورم ) . * ترجمه : * نتيجهء تفأل : 1 - دل در هواى كسى يا چيزى دارى كه جدايى از او براى شما بسيار مشكل شده و در همه حال به ياد او هستى . از زيركى توأم با ملاحت ذاتى خود بهره بگيريد . 2 - اين آرزو خوشبختانه به زودى برآورده مىشود و جاى هيچ‌گونه نگرانى نيست ، اما قدرى صبر و متانت لازم دارد . 3 - كسى براى انجام اين نيت به شما كمك مىكند كه انتظارش را نداشته‌ايد پس سوره مباركه « شعراء » از آيه 100 تا 130 را با معنى و با حضور قلب بخوان كه گشايش حاصل مىشود و نذرى خود را حتما ادا كن . 4 - خواجه در بيت هشتم مىفرمايد : ( اگر دل هركسى به جايى متعلق است ولى ميل دل من به جانب فرخ است ) يعنى مقيد و متعلق به اوست . خود حديث مفصل بخوان از اين مجمل . 5 - مسافر مىآيد ، خريدوفروش هردو سودآور است ، عجله كار شيطان مىباشد ، ازدواج حتمى است و طلاق نيز انجام مىگيرد ، قرض ادا مىشود ، بيمار شفا مىيابد ، چيزى گم خواهيد كرد ، به سختى به دست خواهيد آورد . 6 - با كسى آشنا مىشويد كه باعث موفقيت شما مىشود ، دست از لجاجت برداريد و به آينده خود فكر كنيد ، رقيبان زيادى دارى ، بايد سرعت عمل ، كوشش و دقت خود را افزايش دهيد . 7 - خواجه در بيت‌هاى 2 - 4 - 6 به ترتيب فرمايد : ( كسى نيست كه از هندوى زلف فرخ برخوردار باشد چون او بسيار پاك‌دامن بود ) ( سرو بوستان اگر قد دلجوى فرخ را ببيند ، چون بيد لرزان شود و از غيرت بىاختيار بلرزد ) ( قامتم از غم فرزند چون كمان ابروى خود فرخ گويى دولا شد . ) ( رنگ فيروزه‌اى برازندهء شماست زيرا از سرزندگى و تحرك شما حكايت دارد ) .